พลิกกระด้งไม้ไผ่เป็นงานศิลป์สร้างมูลค่า “จักด้วยมือ สานด้วยใจ”สร้างอาชีพ สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น

วิสาหกิจชุมชนคลองลาน พลิกโฉม “กระด้ง” สู่ศิลปะประดับบ้านร่วมสมัย

เมื่อเส้นตอกไม้ไผ่ยังคงสอดประสานกันอย่างไม่ขาดสาย ท่ามกลางบรรยากาศอันเงียบสงบและเรียบง่ายของหมู่ที่ 14 ตำบลคลองน้ำไหล อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร ที่นี่คือแหล่งรวมภูมิปัญญาท้องถิ่นอันทรงคุณค่า ภายใต้การดำเนินงานของ วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์ชุมชนคลองลาน ที่กำลังสร้างสีสันใหม่ให้กับงานจักสานพื้นบ้าน ด้วยการผสมผสานภูมิปัญญาดั้งเดิมเข้ากับแนวคิดสร้างสรรค์ของคนรุ่นใหม่ จนกลายเป็นผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยที่ได้รับความสนใจจากผู้พบเห็น

ภายในศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้ ยังคงอบอวลไปด้วยเสน่ห์ของวิถีชุมชน ภายใต้คำขวัญที่สะท้อนหัวใจของคนทำงานว่า “จักด้วยมือ สานด้วยใจ” บรรดาผู้สูงอายุในชุมชนต่างช่วยกันขัดตอก สานกระด้ง และถ่ายทอดภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน จากเดิมที่ “กระด้ง” เป็นเพียงเครื่องใช้ในครัวเรือนสำหรับตากพืชผลทางการเกษตรหรือฝัดข้าว แต่ปัจจุบันได้ถูกยกระดับให้กลายเป็นงานศิลปะที่มีเอกลักษณ์และมูลค่าเพิ่มสูงขึ้น

ความโดดเด่นของผลิตภัณฑ์เกิดจากการผสานพลังระหว่าง “มือเก๋า” ของช่างจักสานรุ่นเก่า และ “ไอเดียใหม่” ของคนรุ่นใหม่ในชุมชน โดยมี นางสาวดนิตา อยู่เย็น หรือ “คุณปาน” อายุ 33 ปี เป็นหนึ่งในกำลังสำคัญที่นำความคิดสร้างสรรค์มาพัฒนาผลิตภัณฑ์ ด้วยการวาดลวดลายและแต่งแต้มสีสันลงบนกระด้งไม้ไผ่ เกิดเป็นผลงานหลากหลายรูปแบบ ทั้งลายดอกไม้ ลายธรรมชาติ ภาพวิถีชีวิตชุมชน รวมถึงงานศิลป์ร่วมสมัยที่สะท้อนจินตนาการและเอกลักษณ์ท้องถิ่น

นอกจากนี้ ยังมีการประยุกต์นำตัวเรือนนาฬิกามาติดตั้งบนกระด้งไม้ไผ่ เปลี่ยนเครื่องจักสานพื้นบ้านให้กลายเป็นของตกแต่งบ้านที่สวยงาม สามารถใช้งานได้จริง และเหมาะสำหรับเป็นของฝากที่บอกเล่าเรื่องราวของชุมชนได้อย่างน่าสนใจ ทุกชิ้นงานล้วนผ่านการลงสีและวาดลวดลายด้วยความประณีตจากฝีมือของคนในชุมชน สะท้อนให้เห็นถึงการต่อยอดภูมิปัญญาไทยให้ก้าวทันยุคสมัย

นางสาวดนิตา อยู่เย็น (คุณปาน) ผู้สร้างสรรค์ลวดลายบนกระด้ง บอกเล่าให้ฟังว่า การพัฒนาผลิตภัณฑ์ในรูปแบบใหม่นี้ ไม่เพียงช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับไม้ไผ่ซึ่งเป็นทรัพยากรในท้องถิ่นหลายเท่าตัว แต่ยังช่วยสร้างรายได้เสริมให้กับครัวเรือน กระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน และที่สำคัญคือช่วยให้ผู้สูงอายุมีพื้นที่ในการทำกิจกรรมร่วมกัน เกิดความภาคภูมิใจที่ผลงานฝีมือของตนเองยังคงมีคุณค่าและได้รับการยอมรับจากผู้คนภายนอก

จากภูมิปัญญาที่เคยเป็นเพียงเครื่องใช้พื้นบ้าน วันนี้ “กระด้งคลองลาน” ได้รับการชุบชีวิตใหม่ให้กลายเป็นงานศิลปะที่สะท้อนอัตลักษณ์ของชุมชนอย่างงดงาม เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนที่สามารถรักษารากเหง้าทางวัฒนธรรม ควบคู่ไปกับการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน

สำหรับผู้ที่มีโอกาสเดินทางมาเยือนอำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร นอกจากการท่องเที่ยวชมธรรมชาติและน้ำตกอันเลื่องชื่อแล้ว ยังสามารถแวะเยี่ยมชมและอุดหนุนผลิตภัณฑ์ของ วิสาหกิจชุมชนท่องเที่ยวและผลิตภัณฑ์ชุมชนคลองลาน หมู่ที่ 14 ตำบลคลองน้ำไหล เพื่อสัมผัสเสน่ห์ของงานจักสานที่ถักทอขึ้นจากหัวใจของคนในชุมชนได้อย่างใกล้ชิด

ผู้สนใจสามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นางสาวสุภิญญา จินดาพงษ์ (คุณเป็ด) โทรศัพท์ 086-644-5475