“นบพระ-เล่นเพลง” สืบสานประเพณีโบราณ “วันมาฆบูชา”อย่างยิ่งใหญ่

กำแพงเพชรย้อนรอยศรัทธา “นบพระ-เล่นเพลง” สืบสานประเพณีโบราณ “วันมาฆบูชา”อย่างยิ่งใหญ่

กำแพงเพชร – บรรยากาศแห่งศรัทธาและกลิ่นอายประวัติศาสตร์ย้อนยุคกลับมาอีกครั้ง เนื่องในวันเพ็ญเดือนสาม หรือ “วันมาฆบูชา” จังหวัดกำแพงเพชรจัดขบวนประเพณี “นบพระ-เล่นเพลง” อย่างยิ่งใหญ่ จำลองวิถีชีวิตและขนบธรรมเนียมของชาวไทยในสมัยโบราณ

โดยในอดีต เมื่อถึงวันสำคัญดังกล่าว เจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดิน จะทรงนำเจ้าเมือง ขุนนาง ไพร่ฟ้า และประชาชน จัดขบวน พยุหยาตรา ข้ามแม่น้ำปิง จากฝั่งเมืองกำแพงเพชรไปยังเมืองนครชุม เพื่อไปนมัสการพระบรมสารีริกธาตุ ณ วัดพระบรมธาตุ ซึ่งเรียกกันสั้น ๆ ว่า “นบพระ”

ในยุคนั้น การเดินทางเต็มไปด้วยความยากลำบาก ใช้เพียงการเดินเท้า หรือพาหนะอย่าง ช้าง ม้า วัว ควาย และเกวียน กว่าจะถึงจุดหมายก็มืดค่ำ ผู้คนจึงพักแรมภายในวัด ก่อนรุ่งเช้าจะเดินทางกลับ และเกิดเป็นกิจกรรม “เล่นเพลง” การละเล่นพื้นบ้าน การแสดง และการประชันศิลปวัฒนธรรมของแต่ละหมู่บ้านอย่างสนุกสนาน

ประเพณีดังกล่าวมีรากฐานมาตั้งแต่สมัย พระมหาธรรมราชาลิไทย แห่งกรุงสุโขทัย ซึ่งเป็นยุคที่พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรือง มีการอัญเชิญ พระบรมสารีริกธาตุ จากศรีลังกามาประดิษฐาน พร้อมปลูก ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ไว้เป็นสิริมงคล

ต่อมาประเพณีได้เลือนหายไปตามกาลเวลา กระทั่งปี พ.ศ. 2526 จังหวัดกำแพงเพชรได้รื้อฟื้นขึ้นใหม่ เพื่ออนุรักษ์ มรดกทางวัฒนธรรม ให้คงอยู่สืบไป

สำหรับวันที่ 3 มีนาคม 2569 เวลา 16.30 น. ได้มีการจัดขบวนแห่อย่างยิ่งใหญ่ จำนวน 8 ขบวน พร้อม ช้าง 11 เชือก เคลื่อนจากฝั่งเมืองกำแพงเพชรข้ามสะพานแม่น้ำปิงสู่ฝั่งนครชุม ไปยังวัดพระบรมธาตุ พระอารามหลวง ตำบลนครชุม อำเภอเมือง นำโดยขบวนจำลองของพระมหาธรรมราชาลิไทย และขบวนเจ้าเมืองต่าง ๆ อย่างงดงามตระการตา

ลำดับขบวนประกอบด้วย
ขบวนที่ 1 ขบวนพยุหยาตราของ “พระมหาธรรมราชาลิไทย”องค์จำลอง นายชาธิป รุจนเสรี ผวจ.กำแพงเพชร
ขบวนที่ 2 “เจ้าเมืองชากังราว” โคมประทีปนำแสงทอง ส่องคุณค่า องค์จำลองนางกาญจนี รุจนเสรี นายกเหล่ากาชาด
ขบวนที่ 3 “เจ้าเมืองเทพนคร” เครื่องนมัสการ อธิฐาน กัลปนาบุญ 
ขบวนที่ 4 “เจ้าเมืองพาน” กลีบผกา กัลป์ลี บายศรีแก้ว
ขบวนที่ 5 “เจ้าเมืองแสนตอ” แสนตอ น้อมพลี พุทธบูชา
ขบวนที่ 6 “เจ้าเมืองคณฑี” แต่งกระยาดอง คงหวาย ไทยทาน
ขบวนที่ 7 “เจ้าเมืองนครชุม” งามไสว พนมดอกไม้ ธูป เทียน เครื่องนมัสการ
ขบวนที่ 8 “เจ้าเมืองไตรตรึงษ์”

เมื่อขบวนถึงบริเวณหน้าพระบรมราชานุสาวรีย์พระมหาธรรมราชาที่ 1 ได้มีพิธี ถวายเครื่องราชสักการะ ก่อนเข้าสู่พิธีสำคัญ ณ องค์พระบรมธาตุเจดีย์ ประกอบด้วยการแสดง “เทิดไท้พระยาลิไท” การรำพุทธบูชา และพิธี เวียนเทียน 3 รอบ โดยผู้ว่าราชการจังหวัดทำพิธีเปิดงานด้วยการ ลั่นฆ้อง 3 ครั้ง ท่ามกลางพลุไฟสว่างไสวบนท้องฟ้า

นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรม Light & Sound ระหว่างวันที่ 7–8 มีนาคม 2569 ณ อุทยานประวัติศาสตร์กำแพงเพชร ถ่ายทอดเรื่องราวประวัติศาสตร์เมืองอย่างยิ่งใหญ่

ทั้งนี้ งานประเพณี “นบพระ-เล่นเพลง” และงานกาชาดจังหวัดกำแพงเพชร จัดขึ้นระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ – 8 มีนาคม 2569 เพื่อสืบสานวัฒนธรรม ส่งเสริมการท่องเที่ยว และสร้างรายได้ให้กับชุมชน ภายในงานมีทั้ง การแสดงศิลปวัฒนธรรม ตลาดย้อนยุค สินค้า OTOP มัจฉากาชาด และกิจกรรมบันเทิงหลากหลาย โดยรายได้จะนำไปช่วยเหลือ ผู้ยากไร้ ผู้ด้อยโอกาส และผู้ประสบภัย

ประเพณี “นบพระ-เล่นเพลง” จึงไม่เพียงเป็นงานบุญสำคัญ แต่ยังสะท้อนถึง รากเหง้าทางวัฒนธรรมและความศรัทธา ที่สืบทอดจากอดีตสู่ปัจจุบันอย่างงดงามและทรงคุณค่า / นักข่าว พิพัฒน์ จงมีความสุข / กำแพงเพชร รายงาน https://www.facebook.com/reel/1323523179799310  มีคลิป